พิธีแต่งตั้งประธานชมรมศีลธรรมพัฒนาชีวิต ประจำปี พ.ศ.2552

Article Index

พิธีแต่งตั้งประธานชมรมศีลธรรมพัฒนาชีวิต ประจำปี พ.ศ.2552

Page 2

กตัญญู กตเวที

กตัญญู แปลว่า ผู้รู้สึกถึงบุญคุณที่เขาทำแก่ตน คือผู้ระลึกรู้ว่าใครเคยทำดีเคยช่วยเหลือเกื้อกูลตนมา ก็ยอมรับและไม่ลืมบุญคุณของผู้นั้น รวมถึงผู้ที่รู้สึกถึงบุญคุณของสัตว์ บุญคุณของที่อยู่อาศัย บุญคุณของธรรมชาติสิ่งแวดล้อมที่ช่วยให้ตนได้รับความสะดวกสบาย อยู่เย็นเป็นสุขตลอดมา

.....กตเวที แปลว่า ผู้ประกาศบุญคุณของผู้มีอุปการะแก่ตนมาด้วยการทำอุปการะตอบแทน คือผู้ที่สนองคุณของผู้มีบุญคุณแก่ตนด้วยความสำนึกในบุญคุณ เช่นเลี้ยงดูตอบแทน เชื่อฟังคำสอน ดูแลรักษา ไม่ทำลาย เป็นต้น

.....กตัญญู กตเวที จัดเป็นบุคคลที่หาได้ยาก เพราะคนทั่วไปมักลืมบุญคุณคนอื่นง่าย.

วิรัติ

วิรัติ แปลว่า การงด การเว้น คือความปราศจากความยินดีพอใจในการทำทุจริตความชั่วใช้คำว่า เวรมณี แทนก็มี

วิรัติ มี 3 ลักษณะ คือ 1) งดเว้นได้เฉพาะหน้า คือแม้สบโอกาสที่จะทำความชั่วได้แต่ก็มีสติยั้งคิด สามารถระงับใจไม่ทำ เช่น อาจโกงได้แต่ไม่ทำ อาจฆ่าได้แต่ไม่ฆ่า เป็นต้น 2) งดเว้นได้ด้วยการสมาทาน คือมีเจตนาตั้งใจไว้ว่าจะไม่ทำความชั่ว เช่น สมาทานศีลไว้ก็งดเว้นตามที่ตั้งใจไว้ได้ 3) งดเว้นได้เด็ดขาด คือไม่ทำตลอดไป ซึ่งเป็นการงดเว้นของพระอริยบุคคล

วิรัติ นำมาใช้ในคำไทย เช่น มังสวิรัติ งดเว้นกินเนื้อสัตว์ มัชชวิรัติ งดเว้นดื่มน้ำเมา เมถุนวิรัติ งดเว้นการมีเพศสัมพันธ์

เอกา เอ้กา

.....เอกา เอ้กา เอกาเเปลว่า หนึ่ง ผู้เดียว โดดเดี่ยว มีความหมายเดียวกับคำว่า เอก

เอกา ในคำวัด ใช้หมายถึงถือการขบฉันอาหารหนเดียวในระหว่างเช้าเที่ยงเป็นกิจวัตรคือฉันอาหารวันละหนึ่งมื้อ ฉันอิ่มแล้วไม่ฉันอีกในวันนั้น เป็นการปฏิบัติตามธุดงค์ข้อหนึ่งใน 13 ข้อคือ เอกาสนิกังคะ เรียกสั้น ว่า เอกา และเรียกการปฏิบัติเช่นนั้นว่า ถือเอกา ฉันเอ้กา ฉันเอ้กา เช่นใช้ว่า

....."ปกติ พระที่ออกธุดงค์ท่านจะถือเอ้กา ฉันมื้อเดียวเท่านั้น"

......"การฉันเอ้กาก็ดีเหมือนกัน ทำให้ไม่ต้องพะวงเรื่องอาหารมากนัก"