Inside Patji Club

Article Index

Page 2

Page 3

วิโมกข์

.....วิโมกข์ แปลว่า ความพ้น ความหลุดพ้นวิเศษ มีความหมายเช่นเดียวกับ วิมุตติ

.....วิโมกข์ หมายถึงสภาพที่จิตพ้นจากกิเลสและอาสวะทั้งปวง การพ้นจากโลกีย์ การขาดจากความพัวพันแห่งโลก ความเป็นพระอรหันต์ ใช้หมายถึงพระนิพพานก็ได้

.....วิโมกข์ มี 3 อย่าง คือ

.....1. สุญญตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์คืออนัตตา

.....2. อนิมิตตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์คืออนิจจัง

.....3. อัปปณิหิตวิโมกข์ ความพ้นที่เกิดจากปัญญาพิจารณาเห็นไตรลักษณ์คือทุกขัง

วิมุตติสุข

.....วิมุตติสุข แปลว่า สุขเกิดจากวิมุตติ สุขเกิดจากความหลุดพ้น

.....วิมุตติสุข หมายถึง ความสุขของพระอริยบุคคลระดับพระอรหันต์ซึ่งมีจิตหลุดพ้นจากกิเลสและอาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นความสุขที่ไม่อิงวัตถุ ไม่อิงกามคุณ คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส แต่เป็นความสุขที่เกิดจากความโปร่งเบาสบายทางใจ ด้วยไม่ยึดมั่นถือมั่นในอะไรๆ

.....วิมุตติสุข ใช้เรียกว่าเสวยสุขตลอด 7 สัปดาห์ของพระพุทธเจ้าหลังจากตรัสรู้แล้วว่า รวม เสวยวิมุตติสุข โดยเสด็จประทับอยู่ ณ ที่ต่างๆ รวม 7 แห่งๆ ละ 1 สัปดาห์ สถานที่เหล่านั้นยังมีชื่อเรียกมาตราบเท่าทุกวันนี้ เช่น อนิมิสเจดีย์ รัตนจงกรมเจดีย์ เป็นต้น

วิรัติ

วิรัติ แปลว่า การงด การเว้น คือความปราศจากความยินดีพอใจในการทำทุจริตความชั่วใช้คำว่า เวรมณี แทนก็มี

วิรัติ มี 3 ลักษณะ คือ 1) งดเว้นได้เฉพาะหน้า คือแม้สบโอกาสที่จะทำความชั่วได้แต่ก็มีสติยั้งคิด สามารถระงับใจไม่ทำ เช่น อาจโกงได้แต่ไม่ทำ อาจฆ่าได้แต่ไม่ฆ่า เป็นต้น 2) งดเว้นได้ด้วยการสมาทาน คือมีเจตนาตั้งใจไว้ว่าจะไม่ทำความชั่ว เช่น สมาทานศีลไว้ก็งดเว้นตามที่ตั้งใจไว้ได้ 3) งดเว้นได้เด็ดขาด คือไม่ทำตลอดไป ซึ่งเป็นการงดเว้นของพระอริยบุคคล

วิรัติ นำมาใช้ในคำไทย เช่น มังสวิรัติ งดเว้นกินเนื้อสัตว์ มัชชวิรัติ งดเว้นดื่มน้ำเมา เมถุนวิรัติ งดเว้นการมีเพศสัมพันธ์